15 dakikalık şehirler için düğmeye bastılar Sözcü Gazetesi

Avrupa’nın dev metropolleri trafik sorununu kökten çözecek için 15 Dakikalık Şehirler (15-Minute Cities) modeline yatırım yapıyor. 

İlk olarak 2016 yılında ünlü şehir plancısı Carlos Moreno tarafından ortaya atılan bu konsept; bir şehir sakininin barınma, iş, gıda, sağlık, eğitim, kültür ve eğlence gibi tüm temel ihtiyaçlarına evinden çıktıktan sonra en fazla 15 dakika içinde yürüyerek veya bisikletle ulaşabilmesini hedefliyor.

Amaç; otomobil bağımlılığını bitirmek, karbon salınımını azaltmak ve yollarda kaybedilen zamanı insanlara geri vermek.

Süpermarketler, okullar, aile sağlığı merkezleri, yeşil parklar, spor alanları ve hatta iş yerleri mahallenizin kalbinde yer alır.

Sokaklar otomobillere değil, insanlara aittir. Genişletilmiş kaldırımlar, ağaçlandırılmış yürüyüş yolları ve izole edilmiş özel bisiklet yolları sayesinde ulaşım hem güvenli hem de sağlıklı bir yaşam tarzına teşvik edecek şekilde tasarlanır.

Bu modelde binalar ve alanlar dikey veya yatay olarak daha verimli kullanılır. Nüfus yoğunluğunun dengeli olması, esnafın ayakta kalmasını sağlar, sosyal etkileşimi artırır ve güçlü bir mahalle kültürü yaratır.

Mahalleler arası uzak mesafeler için karbon emisyonu düşük elektrikli tramvaylar, metrolar ve otobüs hatları bir örümcek ağı gibi birbirine bağlanır. Ulaşım hızlı, dakik ve konforludur.

Yeşil çatılar, yenilenebilir enerji entegrasyonu, karbon yutak alanları (mikro ormanlar) ve minimum plastik kullanımı bu şehirlerin anayasasıdır. Hedef, tamamen karbon nötr bir yaşam alanı yaratmaktır.

Bu model bir ütopya değil, şu an aktif olarak uygulanıyor. Fransa'nın başkenti Paris bu akımın öncülüğünü yaparken, İspanya da modeli en agresif uygulayan ülkelerin başını çekiyor. 

Barselona (meşhur Superillas / Süper Bloklar modeliyle), Bilbao, Pamplona ve Santander bu konsepti sokaklarına başarıyla entegre eden şehirlerin başında geliyor.

İspanya genelindeki belediyelerin %1,68'inde (136 belediye) nüfusun tamamı tüm hayati merkezlere zaten 15 dakikalık bir mesafede yaşıyor. Belediyelerin %7,05’inde ise (572 belediye) bu dönüşüm mahalle mahalle yayılmaya devam ediyor.