12’nci Yargı Paketi Meclis’te... Duruşmalara 3 ay kriteri

AK Parti, kamuoyunda 12’nci Yargı Paketi olarak bilinen “yargının etkin ve verimli işlemesine yönelik” torba yasa teklifini Meclis Başkanlığı’na sundu. 30 maddelik torba teklifi açıklayan AK Parti Grup Başkanvekili Emin Akbaşoğlu, “Bu paket, yargılamaların makul sürede tamamlanmasını, adaletin hızlanmasını hedefleyen büyük bir çalışmanın ürünü olarak karşımızda” dedi. Teklife göre, özellikle yazılı yargılama yöntemindeki davalarda duruşmalar arasındaki süre üç aydan uzun olamayacak. Ancak bilirkişi incelemesinin niteliği gereği uzaması veya başka yerlerde tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu ve kaçınılmaz hallerde hâkim üç ay şartını esnetebilecek. E-duruşma olanağıyla SEGBİS üzerinden avukatların ses ve görüntü nakliyle duruşmalara katılma şartları genişletiliyor. Ön inceleme duruşmaları da ses ve görüntü nakliyle yapılabilecek. Birleştirme kararlarına karşı ise esas hüküm beklenmeksizin, özel olarak istinaf yoluna başvurulabilecek. 

DEVLETTEN HIZLI TAHSİLAT

Mahkemelerce kamu kurumları aleyhine hükmedilen para alacağı, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin ilamlar için doğrudan icra takibi başlatılamayacak. Vatandaş, icra takibine geçilmeden önce idareye yazılı başvuruda bulunarak ödeme için banka hesap bilgilerini verecek. Bir aylık yasal ödeme süresinde tüm alacak kalemleri faiziyle ödenmezse icra yoluna gidilebilecek. AK Partili Akbaşoğlu, “Böylece vatandaşımızın alacağını çok daha hızlı tahsil etmesinin önünü açmak istiyoruz” dedi.

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Yargılamada teknik veya özel bilgi gerektirmeyen, özel olarak mesleğin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvuran hâkim ve savcılar hakkında disiplin yaptırımı olarak uyarma cezası verilecek. Adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanabilmek için en az tıpta veya diş hekimliğinde uzmanlık belgesi ya da alanında doktora derecesi şartı aranacak. Mahkemeler, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlilerince işlenen “kötü muamele” suçlarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı veremeyecek. 

‘DNA’ İMHA EDİLECEK 
Ayrıca Anayasa Mahkemesi’nin kişisel verilerin korunması bağlamında verdiği iptal kararı doğrultusunda düzenleme yapılıyor. Moleküler genetik inceleme sonuçlarının saklanması, kullanılması ve imha süreçlerine ilişkin yasal çerçeve çiziliyor. Soruşturma davalardaki inceleme sonuçları, kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek ve delil olarak dosyaya konulacak. Soruşturma sonucunda dava açılmazsa veya beraat veya ‘ceza verilmesine yer olmadığı’ kararlarının kesinleşmesi halinde bu veriler derhal imha edilecek. Mahkûmiyet, davanın reddi veya düşmesi gibi diğer hallerde ise kararın kesinleşmesinden itibaren 20 yıl sonra DNA kayıtları, Cumhuriyet savcısı huzurunda tutanakla yok edilecek. Ayrıca veri sahibi, verinin saklanmasını gerektiren amacın ortadan kalkması halinde silinmesini talep edebilecek. Adli emanette saklanan dijital deliller ise mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 15 yılın sonunda imha edilecek. 

GEREKÇE DÜZELTME İMKÂNI

Bölge idare mahkemeleri, ilk derece mahkemelerinin kararlarının sonucu hukuka uygun ise sadece gerekçe hatasından dolayı kararı kaldırmak yerine gerekçeyi düzelterek uyuşmazlığı hızla bitirebilecek. Yargıtay’ın bozma yetkisinde yeni bir düzenleme getiriliyor. İlk derece mahkemelerinin kararları, sadece görevsiz veya yetkisiz olduğu gerekçesiyle Yargıtay’da bozma nedeni olmayacak. Bölge idare mahkemelerinin ilk kez esastan verdiği kararlara karşı da Danıştay’a itiraz edilebilecek.

TEK HÂKİM KARARI

Heyet yerine tek hâkim tarafından çözümlenecek dava türleri kapsamı genişletiliyor. 2026 yılı için miktarı 486 bin lirayı aşmayan davalarının yanı sıra  öğrencilerin ilişik kesme/uzaklaştırma hariç disiplin, sınıf geçme, not tespiti, yurt, burs işlemleri; kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, yolluk, lojman, izin ve uyarma cezası işlemleri; mesleki faaliyeti engellemeyen meslek kuruluşu disiplin cezaları ile muhtaçlık aylıklarına ilişkin davalar tek hâkim tarafından karara bağlanacak.

‘BELİRSİZ ALACAĞA’ SON

Hangi alacaklar için açılacağı konusunda ciddi tereddütlere ve yargılamaların uzamasına neden olan “belirsiz alacak” davası hukuk sisteminden çıkarılıyor. Bunun yerine kısmi dava açan vatandaşlara ıslah hakkını kullanmaksızın ve iddianın genişletilmesi yasağına bağlı olmaksızın tahkikatın sonuna kadar alacağın kalan kısmını talep etme hakkı getiriliyor. Zaman aşımı ise artırılan bu kısım yönünden de davanın açıldığı en başından itibaren kesilmiş sayılacak.