101 şarkıda 2025’in rock haritası

Murat Yarar*

Dijitalleşme ile birlikte Rock müzik dünyasında sağlam ve süreklilik arz eden bir müzisyen/grup olarak ayakta kalmak, özellikle fiziki formatta yeni albümler çıkarmak giderek daha zor hale geliyor olsa da, halen sayısız müzisyen yeni eserler üretmeye devam ediyor. Ancak endüstrinin bugün geldiği noktada, bunların pek azı tezahürat eşliğinde karşılanıyor; önemli bir çoğunluğun işleri ise –buna yakın/uzak geçmişin anlı şanlı müzisyenleri de dahil- hızlı tüketim sarmalı içinde, meraklılarının sınırlı ilgisine mazhar olduktan sonra, sessiz sedasız şekilde tozlu raflardaki yerini alıyor.

Uzun yıllardır geniş bir Rock müzik yelpazesinde “yeni çıkanları” ve “eskilerin yeni çıkardıkları”nı ilgiyle takip eden bir müziksever olarak, 2025 yılını farklı alt türlerden Rock müzisyeninin/grubunun yeni çıkan eserlerini ince eleyip sık dokuyarak, 70’in üzerinde grubun yer aldığı yaklaşık yedi buçuk saatlik bir Spotify çalma listesiyle özetlemeye . Listedeki parçaların tamamı 2025 yılı içerisinde yayınlanmış LP ya da EP’lerden seçilmiş, ya da single olarak yayınlanmış eserler. Yeniden basımlar, best of derlemelerinden alıntılar ya da cover parçalar yer almıyor.

Tüm seneyi kapsayan bu seçki için yıl boyunca yeni çıkan çalışmaları takip edip, seçmiş olduğum albümleri birkaç kez dinlemek yoluyla “damıttım”. Her albümden en fazla iki parça alma kararıma sadık kalabilmek için, bazı albümlerde listede yer alabilecek güzel parçaların sayısını azaltmak zorlu bir göreve dönüşürken, buraya girebilecek güzellikte parça bulamadığım çalışmalar da oldu. Sayısı azımsanmayacak albümde ise, nispeten özensizce yapılmış bestelerin arasına serpiştirilmiş az sayıdaki dikkat çekici eseri yakalamak ciddi bir çaba ve bazen de sabır gerektirdi (bu arada tabii ki hiç bilmediğim, kaçırdığım daha ne kadar çok güzel eserler verilmiştir, bunları atlamış olmak da benim kaybım olsun).

Sonuçta, kişisel beğeniler ışığında şekillenmiş ve eksiğiyle gediğiyle bütün yılı özetleyen 101 parçalık bir keyifli seçki ortaya çıktı. Mümkün olduğunca kapsayıcı olmayı hedeflediğim listedeki parçalar klasik Hardrock’tan Progressive Rock’a, Indie’den Britpop’a, Garage Rock’tan Alternative Metal’e, rock müziğin çok farklı alt türleri arasında geziniyor. Bu çeşitliliğin Rock müzikle ilgili herkesin kendi zevkine uygun parçalar bulmasına fırsat tanıyacağını umarım (hiç aşina olmadığım ve kendi başına ayrı bir müzik evreni olduğunu düşündüğüm heavy- / speed- / death- / black-/ thrash metal janrlarını bu türleri iyi bilenlere bırakarak listeye dahil etmedim).

Listede halen üretmeye devam eden Jethro Tull, Neil Young, Little Feat, Doobie Brothers gibi 1970’lerin ağır topları da var, Mars Analog, James Sebastian, Sam Fender gibi 2020’lerden sonra ortaya çıkmış her yaştan yeniler de. Yılın en önemli iki sürprizi, 70’lerin sonunda AOR tarzının (“radyo dostu rock” diye tanımlayabiliriz) bayraktarı olan gruplardan Styx’in, as kadrosdan üç kişinin halen yer aldığı haliyle stüdyo albümleri üretmeyi sürdürdüğünü ve yine 70’lerin ortalarında spektaküler işler çıkarmış ama aynı zamanda da “underrated”lığın kitabını yazmış olan az bilinen Amerikalı Pavlov’s Dog’un, olağanüstü bir sese sahip şarkıcıları David Surkamp liderliğinde kariyerlerine devam ettiklerini görmek oldu.

Muhteşem 90’ların şaşaalı, parıltılı ve yeni nesillerin de daha çok aşina olduğu gruplarından Skunk Anansie, Bush, Suede, Pulp, Garbage ve The Lemonheads’in, kah aradaki zamanda hiç boşluk vermeden, kah yakın zamandaki yeniden birleşmeler sonucu yeni albümler üretmeye devam ettikleri de görüldü bu yıl. Ancak bu albümlerin, söz konusu grupların “altın çağ”larındaki eserlerinin ışıltısından oldukça uzak olduğunu söylemek mümkün - belki Pulp’ı biraz bu saptamanın dışında tutabiliriz.

Avustralya rock müzikte ilginç isimler çıkarmış bir kıta-ülke. 70lerin sonundaki büyük punk akımında rock müzik dünyasını yeniden şekillendiren gruplardan The Saints, 80lerden bu yana özgün işlerle anılagelmiş olan The Church, bu uzak ülkeyi Indie müziğin kalesi haline getiren, genç kuşakların favorisi Tame Impala ve Parcels bu sene yeni albüm çıkardılar. Benzer bir durum Kanada için de geçerli. Dünyanın o tarafında uzun yıllardır Indie bayrağını sallayan gruplardan The Dears ve Arcade Fire, yeni albümlerinden parçalar ile listede kendilerine yer buldular.

Britanya adaları ise beklenilebileceği üzere ABD ile birlikte listenin baskın tarafı. İngiltere’den The Charlatans, Franz Ferdinand, Morcheeba, yılın en çalışkanı olduğunu düşündüğüm Doves, yakın zamanlar için favori İngiliz grubum White Lies gibi farklı dönemlerden birçok tanıdık isim yeni albümler çıkarırken, Galler’in rock müzikteki sözcüsü konumundaki Manic Street Preachers’ın ve yine İskoçya’nın rock bayrağını taşıyan Biffy Clyro’nun, zımba gibi birer albümle yılın en iyi işlerini çıkardıkları görüşündeyim. İrlanda’ya gelirsek, bu müzik ülkesinin son dönemdeki yüzakı Fontaines D.C., 2024’te çıkardığı harika Romance albümüne dahil etmediği -ama Haziran 2025 İstanbul konserinde bizi mahrum da bırakmadığı- şahane bir single ile listede kendine yer buldu. 2000’lerin ilk on yılında altın gibi parlayan, sonrasında ise biraz otomatik vitese bağlayıp kendini tekrar eden Muse da, yine klasik soundunda bir single yayınlayarak yılı boş geçmemiş. Kişisel beğenimde çok özel bir yeri olan deneysel rock grubu Archive ise Şubat ‘26’da çıkacak yeni albümlerinin müjdesini yıl sonuna doğru çıkan tekliler ile verdi ve listede yerini aldı.

Nispeten daha yakın zamanların parlayan iki Amerikan alternatif rock topluluğundan, 2026 yazında İstanbul’a da gelecek olan the Neighbourhood, terazinin daha pop tarafında dururken, Jane’s Addiction-Rage Against the Machine-Beastie Boys-Linkin Park çizgisinde son derece enerjik bir sounda sahip olan Turnstile, punk/hardcore sularına serbest dalış yapıyor. Özellikle ikincisi, bu yıl çıkardığı dördüncü stüdyo albümü ile Grammy 2026’da Rock, Alternative ve Metal alanlarında aynı anda aday olan ilk grup olma unvanını kazanarak büyük sükse yaptı.

Amerika’dan bir sürpriz de megastar Guns N’ Roses’ın 90’lar sonundan kalma, daha önce hiç yayınlanmamış iki parçasını yıl sonuna doğru single olarak çıkarmış olması. Bunlardan biri tipik GNR soundu ile listeye doğrudan dahil oldu.

İsveçli “süpergrup” Soen, melankolik kuzeyli Katatonia, progresif metalin öncüsü Dream Theatre ve Amerikan alternatif metaline 2000lerde altın çağını yaşatan ağır toplardan Deftones, listenin nispeten sert tarafını temsil ediyorlar.

Biraz daha “kapalı devre” çalışan Progressive Rock tarafında ise 2025 oldukça zayıf geçmiş gibi görünüyor. Yaratıcılığın ön planda olduğu bu tarzda az sayıda eser listede kendine yer bulabildi. Geçmişte bazı müthiş çalışmalara imza atmış Norveçli Gazpacho’ya ve 1980’lerde neredeyse yok olduğu dönemde bu tarzın bayrağını taşıyan az sayıda gruptan biri olan, neo-prog tarzının öncülerinden İngiliz IQ’ya dikkat çekmek isterim.

Son dönemlerde dinlediğim albümlerde dikkatimi çeken bir unsur albüm sürelerinin genel olarak kısa olması. Yeniden 60'lar, 70'lerdeki plak dönemi gibi 35-40 dakikalık albümler çoğunlukta (ki o zamanlar bu durum daha çok teknik sınırlamalar kaynaklıydı). Bereketli 90'lar ve 2000'lerin o en az 50-60 dakikalık albümleri ile daha az karşılaşıyoruz. En son pandemi ve hemen sonrasının müzikal üretim açısından gayet verimli dönemlerinden sonra bu durum, müzisyenlerin bir üretkenlik / yaratıcılık krizi ile karşı karşıya olduğunun göstergesi olabilir mi?

Aslında bunun gerçekleşiyor olması oldukça muhtemel. Müzik, özellikle yeteneğe çokça bağlı olması nedeniyle Rock müzik, yazının en başında saydığım sorunlardan artık çok daha büyük bir açmaz ile karşı karşıya: Yapay zekanın sınırsız kabiliyetleri sonucunda, çalan bir şarkının, hatta şarkıcının “sahici” olup olmadığını ayırt etmenin giderek zorlaşacağı bir döneme giriyoruz artık. Bu nedenle müzikseverlerin “ayakta kalabilen” grupları her şekilde daha fazla önemsemesi, hangi platformda olursa olsun “hakiki” müziğe gereken değeri vermesi ve “gerçek”le “yapay” arasındaki en önemli ayırıcı unsur haline gelecek olan canlı performansları desteklemesi gerektiğine inanıyorum.

Bu derleme playlistle buna küçücük bir katkıda bulunmuş olmak isterim. Uygulamadaki orijinal sıralaması parçaların yıl içinde çıkma tarihine göre düzenlenmiş olan bu ni yeni yıla girerken ve yeni yılda keyifli bir 2025 özeti olarak dinleyeceğinizi umarım.

*Amatör müzik yazarı