100 kilometrelik tünelle 500 milyon metreküp su yutuyor Sözcü Gazetesi

İsviçre Alpleri'nde yer alan Grande Dixence Barajı, 285 metre yüksekliği, 700 metre uzunluğu ve 15 milyon tonluk ağırlığıyla öne çıkıyor. Brezilya ve Paraguay sınırındaki Itaipu Barajı'ndan 89 metre daha yüksek olan yapı, 6 milyon metreküpe yakın beton kullanılarak inşa edildi. Yüzeydeki devasa duvarının ötesinde, dağların altına uzanan geniş bir mühendislik ağına ev sahipliği yapıyor.

Baraj işletmesini yürüten Grande Dixence şirketinin verilerine göre, tesis sadece vadiye doğal yollarla akan suları toplamıyor. Toplama alanını genişletmek amacıyla inşa edilen 100 kilometreden fazla yeraltı tüneli; 35 buzul, 75 su alma yapısı ve beş pompaj istasyonunu birbirine bağlıyor.

Deniz seviyesinden yaklaşık 2 bin 400 metre yükseklikte yer alan ve 24 kilometre uzunluğa ulaşan ana tünelin de dahil olduğu bu sistem, 420 kilometrekarelik bir alandan yıllık ortalama 500 milyon metreküp su topluyor.

İnşaatına 1951 yılında başlanan ve 1961'de hizmete giren ağırlık (gravite) tipindeki baraj, su basıncına karşı kendi beton ağırlığını kullanıyor. Su basıncının en yüksek olduğu tabanda 200 metre kalınlığa sahip olan duvar, tepe noktasına doğru 15 metreye kadar daralıyor. Suyun topraktan sızmasını engellemek amacıyla temeline 200 metre derinliğinde enjeksiyon perdesi uygulanan yapının içinde, izleme ve bakım faaliyetleri için kullanılan 32 kilometrelik bir tünel ve galeri ağı bulunuyor.

Sistemde toplanan sular doğrudan rezervuara aktarılmak yerine; pompaj, aktarma ve galeri yönlendirmeleriyle Dix Gölü’nde depolanıyor. Depolanan su, elektrik şebekesindeki talep artışlarına ve enerji ihtiyacına göre alt kotlardaki santrallere yönlendirilerek türbinler aracılığıyla elektriğe dönüştürülüyor.

Su tedarikinin 35 buzul ile bağlantılı olması nedeniyle Alp bölgesindeki iklimsel değişimler kompleksin işletme koşullarını doğrudan etkiliyor. Buzulların erime sürecindeki değişimler kısa vadede su akışını artırabilirken, uzun vadede buz kütlelerinin azalmasının su tedarikinin sürekliliği üzerinde belirleyici olacağı öngörülüyor.