10 milyon vatandaşın 100 milyarlık borcu ertelenecek

Hükümet, ödeme gücü bulunmayan vatandaşların Genel Sağlık Sigortası (GSS) borcunu erteleme ve 2015 yılındaki borçlarını silmek için düğmeye bastı. Hazırlığı devam eden yasal düzenleme TBMM'deki torba teklife eklenecek. Yasal düzenlemeyle 10 milyona yakın vatandaşın 100 milyar TL'yi aşan GSS borcu ertelenecek. 1 milyon 491 bin vatandaşın 2015 yılına ait 3.1 milyar TL'lik borcu ise silinecek. 2026 yılı asgari ücret zammı ve oluşacak gecikme faiziyle daha da artacak olan GSS'ye ilişkin tüm detaylar "İŞ'İN DOĞRUSU"nda...

GSS nedir? Zorunlu mu?
GSS, "kişilerin öncelikle sağlıklarının korunmasını, sağlık riskleri ile karşılaşmaları halinde ise oluşan harcamaların finansmanını sağlayan sigorta" olarak tanımlanır. GSS 2012 yılından itibaren tüm vatandaşları sağlık güvencesi altına alacak şekilde zorunlu hale getirildi.

GSS kimleri kapsar?
Çalışanlar, SGK'dan gelir veya aylık alan kişiler, işverenler, yabancılar, yabancı öğrenciler, Türk soylular ile vatansız statüsü verilenler, er, erbaş ile askeri okul öğrencileri, işsizlik ve kısa çalışma ödeneğinden yararlananlar 33 grup ile birlikte bunların bakmakla yükümlü oldukları eş, çocuk, ana ve babaları genel sağlık sigortası kapsamında. Bunların dışında kalan ve herhangi bir sosyal güvencesi olmayan vatandaşlar da GSS'li sayılır.

GSS borcu neden olur?
Çalışmayanların kendi primlerini dışarıdan ödemesi gerekiyor. Ödemediği taktirde her ay sigorta borcu çıkarılır. Gelir testi yaptırılmadığında da her ay 780.15 TL prim hesabına borç yazılır ve bu nedenle de GSS prim borcu birikir. Eğer GSS borcunun tamamı veya bir kısmı zamanında ödenmezse SGK icra veya haciz yoluyla borcu talep edebilir, ayrıca sağlık hizmetlerinden faydalanılamıyor. GSS ne zaman başlar? GSS, başka kapsamda sağlık sosyal güvencesinin bulunmadığı günden itibaren başlar. Örneğin sigortalı bir işte çalışan vatandaş işten ayrıldıktan sonra başka sosyal güvencesi bulunmuyor veya başkasının bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak sağlık hizmetlerinden yararlanmıyor ise otomatik olarak GSS başlatılır.

Gelir testi kimler için yapılır? Nerelerde geçerli?
Gelir testi, herhangi bir sosyal güvencesi olmayan vatandaşların gelirlerine göre prim ödeyip ödeyemeyeceklerini belirleyen bir işlemdir. Gelir testi yaptıranlardan düşük gelirli olanların primleri devlet tarafından karşılanmakta. GSS sadece üniversite ve devlet hastanelerinde geçerli olduğu için özel hastane ve kuruluşlarda genel sağlık sigortasından yararlanılamıyor.

Başvuru ve ödeme nasıl yapılır?
Geliri prim ödeyecek durumda olmayanların gelir testi için ikametlerinin bulunduğu yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na müracaat etmeleri gerekir. Gelir testi başvurusu yapan vatandaşlar sonucu e-Devlet üzerinden veya SGK tarafından gönderilen tebligat ile öğrenebilmekte. Genel sağlık sigortası prim borcu bulunan vatandaşlar prim ödemelerini SGK ile anlaşmalı bankaların şubelerinden, ATM'lerinden, internet bankacılık kanalıyla veya e-devlet online tahsilat sisteminden; ÖDEMELER>SGK ÖDEMELER>GSS PRİM>T.C. KİMLİK NO adımlarını izleyerek yapabilir.

GSS ücreti aylık ne kadardır?
Gelir testi sonucuna göre aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarı brüt asgari ücretin üçte birinden (8.668 TL) az olan vatandaşların primleri devlet tarafından ödenmekte. Brüt asgari ücretin üçte biri üzerinde geliri bulunanlar aylık brüt asgari ücretin yüzde 3'ü (2025 yılı için 780.17 TL) oranında prim ödeyerek sağlık hizmetlerinden yararlanabilmekte.

Bu borçların akıbeti ne olacak?
SGK, GSS borçlarını tahsil imkânları çerçevesinde tahsil etmekte. Bu yıl 10 milyona yakın vatandaşın 100 milyarın üzerinde GSS prim borcu bulunmakta. 2015 yılında bugüne kadar çeşitli yasal düzenlemeler çıkarılarak başvuru şartı aranmaksızın GSS prim borçları SGK tarafından yapılandırıldı.

BUGÜNE KADAR KAÇ KİŞİNİN NE KADAR BORCU SİLİNDİ?

2022 yılında; 2012 yılı ve öncesinden borcu bulunan 2.039.229 genel sağlık sigortalısının toplam 1 milyar 706 milyon TL prim borcu silindi. 2023 yılında; 2013 yılından prim borcu bulunan 1.879.401 genel sağlık sigortalısının 1 milyar 835 milyon TL borcu silindi. 2024 yılında; 2013 yılından prim borcu bulunan 1.784.614 genel sağlık sigortalısının 2 milyar 178 milyon TL borcu silindi.

BU YIL NE KADAR BORÇ SİLİNECEK?

2025 yılında ise hükümetin çalışmalarına başladığı yasal düzlenmenin TBMM'de kanunlaşması halinde 1.491.012 vatandaşın zorunlu GSS'linin 2015 yılına ait 554.195.580 TL asıl, 2.574.137.597 TL gecikme cezası ve gecikme zammı olmak üzere toplam 3.128.333.178 TL borcu silinecek.