10 aday, tek kritik soru: Bosna Hersek’te kader sandığı mı?

HABERLER DÜNYA

10 aday, tek kritik soru: Bosna Hersek’te kader sandığı mı? Bosna Hersek'te halk, Dayton Antlaşması'ndan bu yana 10'uncu kez sandık başına gidiyor. Üçlü Devlet Başkanlığı Konseyi için 10 adayın yarışacağı kritik seçim, ülkenin tıkanan AB sürecini ve Boşnakların siyasi geleceğini belirleyecek. 10 aday, tek kritik soru: Bosna Hersek’te kader sandığı mı?

GİRİŞ 02.10.2026 13:48 GÜNCELLEME 02.10.2026 13:48

İlk Yorum Yapan Sen Ol

NSosyal'de Paylaş Facebook'ta Paylaş X'te Paylaş

Bosna Hersek'te 1992-1995 yıllarındaki kanlı savaşı sona erdiren Dayton Barış Antlaşması'nın ardından 10'uncu kez yapılacak genel seçimler için nefesler tutuldu. Bosna Hersek Merkez Seçim Komisyonunun (CIK) resmi verilerine göre, 4 Ekim'de gerçekleştirilecek kritik oylamada 3 milyon 414 bin 364 seçmen oy kullanma hakkına sahip. Yurt dışında yaşayan ve posta yoluyla oy kullanmak için kayıt yaptıran 48 bin 78 seçmenin oy pusulaları ise adreslerine teslim edildi.

SİSTEM BURADA TIKANIYOR

Ülkede Boşnak, Hırvat ve Sırp üyelerden oluşan ve 8 aylık dönemler halinde dönüşümlü başkanlık yapılan Üçlü Devlet Başkanlığı Konseyi sistemi, siyasi kararların alınmasını zorlaştırıyor. Bosna Hersek'in Avrupa Birliği üyelik süreci bulunmasına rağmen, net bir yol haritasının olmaması dikkat çekiyor. Uzmanlar, sistemdeki etnik bölünmüşlüğün karar alma mekanizmalarını kilitlediğine dikkat çekerek, "Ülkedeki Sırp entitesi, Sırp üye aracılığıyla bu süreci sürüncemede bırakıyor. Bir karar alınması için birçok mekanizmanın aynı anda 'evet' demesi lazım ve o mekanizmaların başında farklı etnik gruplar olduğu için sistem burada tıkanıyor" değerlendirmesinde bulundu.

Siyasi krizin boyutları, AB üyelik sürecini yönetecek bir başmüzakerecinin dahi seçilememesiyle gözler önüne seriliyor. Sırp bakanların protestoları nedeniyle müzakerecinin kim olacağına dair gündem toplantılarının bile yapılamadığı belirtiliyor.

BOŞNAKLARIN SÖZ HAKKI TÜKENEBİLİR

4 Ekim'deki seçimlerin ülkenin geleceğini mi belirleyeceği yoksa siyasi kilitlenmeyi daha da mı derinleştireceği sorusu ise belirsizliğini koruyor. Seçim sonuçlarının devlet başkanlığı konseyindeki güç dengelerini tamamen değiştirebileceği vurgulanıyor. Siyasi analistler, sandıktan çıkacak olası bir ittifak senaryosuna işaret ederek, "Seçim sonuçlarına göre Sırplar ve Hırvatlar devlet başkanlığında ortaklık kurarsa, neredeyse yönetimi elde etmiş olurlar. Bu durumda, ülkede çoğunluk oluşturan Boşnakların söz hakkı tükenebilir" uyarısında bulundu. 

Devlet başkanlığı konseyinin nasıl şekilleneceği ve ülkenin siyasi kaderi, pazar günü sandıklardan çıkacak sonuca bağlı.

BOSNA HERSEK'TE 4 EKİM'DEKİ SEÇİMDE ÜÇLÜ DEVLET BAŞKANLIĞI KONSEYİ İÇİN 10 ADAY YARIŞACAK

Bosna Hersek'te 1992-1995 Savaşı'nı sona erdiren Dayton Barış Antlaşması'ndan bu yana 10'uncu kez yapılacak genel seçimde seçmenler, 4 Ekim'de sandık başına gidecek.

Bosna Hersek Merkez Seçim Komisyonunun (CIK) resmi internet sitesindeki bilgilere göre, seçimde 3 milyon 414 bin 364 seçmen oy kullanabilecek. Yurt dışında yaşayan ve posta yoluyla oy kullanmak için kayıt yaptıran 48 bin 78 seçmenin oy pusulaları adreslerine gönderildi.

Seçmenler, Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyinin Boşnak, Sırp ve Hırvat üyelerini belirleyecek. Bunun yanı sıra devlet düzeyindeki Bosna Hersek Parlamenter Meclisi, Bosna Hersek Federasyonu (FBiH) Temsilciler Meclisi, Bosna Hersek'teki iki entiteden biri olan Sırp Cumhuriyeti (RS) Ulusal Meclisi, RS Başkanı ve başkan yardımcıları ile FBiH'deki 10 kanton meclisinin üyeleri seçilecek. Görev alacak 518 kişi, doğrudan halkın oyuyla belirlenecek.

Özel statüye sahip Brcko'da da hükümette görev alacak isimleri belirlemek için seçmenler sandık başına gidecek.

CIK, genel seçime katılmak üzere 75 siyasi parti ile 4 bağımsız adayın başvurularını tamamen veya kısmen onaylarken 29 koalisyonun seçimlere katılmasına izin verdi.

Bosna Hersek Resmi Gazetesi'nde yayımlanan listelere göre tüm seviyelerde toplam 7 bin 28 adaylık bulunuyor. Adayların 3 bin 827'si kanton meclisleri, 1302'si RS Ulusal Meclisi, 1166'sı FBiH Temsilciler Meclisi için yarışacak. Bosna Hersek Temsilciler Meclisi için ise FBiH'den 445, RS'den 266 aday mücadele edecek.

DEVLET BAŞKANLIĞI KONSEYİ İÇİN 10 ADAY YARIŞACAK

Devlet Başkanlığı Konseyinin Boşnak üyeliği için 4, Hırvat üyeliği için 3, Sırp üyeliği için 3 olmak üzere toplam 10 aday yarışacak. FBiH sınırları içindeki seçmenler, Boşnak ya da Hırvat üye için, RS'deki seçmenler de Sırp üye için oy kullanacak.

Boşnak üyeliği için yarışan adaylar, Denis Becirovic, Bakir İzetbegoviç, Semir Efendic ve Fahrudin Radoncic. Sırp üyeliği için ise Zeljka Cvijanovic, Marinko Bozovic ve Nebojsa Vukanovic aday. Hırvat üyeliği için de Darijana Filipovic, Zdenko Lucic ve Slaven Kovacevic mücadele edecek.

RS Başkanlığı için 12 aday yarışacak. Seçmenler, bu pusulada yalnızca bir adayı işaretleyecek ve en çok oyu alan aday başkan olacak. Seçim yarışının Savo Minic ile Branko Blanusa arasında geçmesi bekleniyor.

İLK KEZ BİYOMETRİK DOĞRULAMA VE TARAYICI KULLANILACAK

Seçimin en önemli yeniliği, yaklaşık 4 bin 500 sandık noktasının tamamında biyometrik seçmen doğrulama, oy pusulası tarama ve video gözetim sistemlerinin kullanılması olacak. Bu sistemlerin kullanımı, siyasi partilerin yıllarca uzlaşamaması üzerine görevden ayrılan Bosna Hersek Yüksek Temsilcisi Christian Schmidt'in 2024'te Seçim Kanunu'nda yaptığı değişikliklerle zorunlu hale getirildi.

Yeni sistemde seçmenler, kimlik kontrolünün ardından parmak izi okutacak. Oy verme işlemi yine kağıt pusulalarla yapılacak ve seçmenler, pusulaları sandığa atmadan önce tek tek tarayıcıdan geçirecek. Aday isimleri pusulada değil ayrı ekte yer alacak.

Pusulaların taranarak verilerin doğrudan CIK'e iletilmesiyle ilk sonuçların saat 20.00'de açıklanması planlanıyor. Önceki seçimlerde ilk sonuçlar, genellikle saat 23.00 civarında duyuruluyordu.

Taranan pusulalar elle de sayılacak. CIK, iki sayım arasında büyük fark çıkması halinde ek kontrol yapılacağını ve fark sürerse elle yapılan sayımın resmi sonuç kabul edileceğini açıkladı.

Bosna Hersek'te genel seçim 4 yılda bir yapılıyor. 2 Ekim 2022'deki seçimde Devlet Başkanlığı Konseyinin Boşnak üyeliği için Denis Becirovic, Hırvat üyeliği için Zeljko Komsic ve Sırp üyeliği için de Zeljka Cvijanovic seçilmişti.

KAYNAK: AA, HABER7

Fatih Yoncalık Haber7.com - Dış Haberler Editörü

Editör Hakkında İstanbul Üniversitesi Fars Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun olan Fatih Yoncalık, yüksek lisansını İstanbul Medeniyet Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünde yaptı. Trakya Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünde doktora programına devam eden Fatih Yoncalık, öğrenim hayatı boyunca muhtelif gazete ve dergilerde bilhassa dünya gündemi ve Orta Doğu üzerine çeşitli yayınlar yaptı. Meslek hayatına AKŞAM Gazetesi’nde başlayan Yoncalık, Eylül 2024’ten bu yana Haber7.com’da “Dış Haberler Editörü” olarak görev yapmaktadır.

YORUMLAR İLK YORUM YAPAN SEN OL

GÖNDER