1 milyar dolarlık ilk hamle yapıldı, domino başladı! 175 milyarlık tsunami kapıda Sözcü Gazetesi

ABD merkezli küresel lojistik devi FedEx, S&P 500 şirketleri arasında bir ilke imza atarak, ödediği gümrük vergilerinin tam iadesi talebiyle New York'taki Uluslararası Ticaret Mahkemesi'nde ABD Gümrük ve Sınır Koruma (CBP) teşkilatına karşı resmi dava açtı.

Geçtiğimiz Cuma günü ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Trump'ın 1977 tarihli Uluslararası Ekonomik ve İdari Koruma Yasası'nı (IEEPA) gerekçe göstererek, tek taraflı olarak uyguladığı gümrük vergilerinin yasa dışı olduğuna hükmetti. Yasa, başkana Kongre'yi tamamen ekarte etme yetkisi vermiyordu.

Mahkeme tarifeleri yasa dışı bulsa da, "Toplanan milyarlarca dolar şirketlere iade edilmeli mi?" sorusunu cevapsız bırakarak topu alt mahkemelere attı. 

FedEx'in davası tam da bu açık kapıdan içeri giriyor.

Olayın finansal boyutu hem şirketler hem de ABD federal hükümeti için yıkıcı seviyelerde:

Şirket dava dilekçesinde net bir rakam belirtmese de, Eylül 2025'te yapılan açıklamada ticaret politikaları yüzünden 2025 mali yılında 1 milyar dolarlık bir kâr düşüşü beklendiği duyurulmuştu. 

Bu rakam, şirketin 2024 yılındaki toplam kârının tam %16'sına denk geliyor.

Pensilvanya Üniversitesi'nin analizlerine göre, yürürlüğe girdiği günden bu yana toplanan tartışmalı gümrük vergilerinin toplamı 175 milyar doları buluyor. 

Federal bütçenin yaklaşık %2,5'ini oluşturan bu paranın iade edilmesi, hükümet için devasa bir mali kriz anlamına geliyor.

FedEx sadece ilk domino taşıdır. Yüksek Mahkeme'nin kararını emsal gösteren diğer dev Amerikan ithalatçılarının ve teknoloji şirketlerinin hissedarlarına karşı yasal yükümlülükleri (fiduciary duty) gereği peş peşe milyarlarca dolarlık iade davaları açması artık kaçınılmaz bir gerçeklik.